Pilav Çeşitleri - Adım Adım
Pilav, mutfakta ilk öğrendiğim ama en son ustalaştığım yemek oldu. Yıllarca "pirinci suya at, kaynasın" mantığıyla ilerledim ve her seferinde başka bir sonuç aldım: bir gün lapa, bir gün diri, bir gün tencerenin dibi kapkara. Sorun tarif değildi, ölçü ve ateş disiplinini bilmememdi. Aşağıda kendi mutfağımda deneyerek oturttuğum yöntemleri, farklı pilav tarifleri arasındaki gerçek farkları ve hangisini ne zaman yapmanız gerektiğini anlatıyorum.
Asıl Sorun Nerede Başlıyor?
Pilavın üç düşmanı var: fazla su, yanlış tane ve acele. Bu üçünü ayrı ayrı çözdüğünüzde geri kalanı detay.
Fazla su. Ben uzun yıllar "bir parmak üstünü geçsin" yöntemiyle pişirdim. Tencerenin çapı değişince bu yöntem çöküyor. Geniş tabanlı tencerede bir parmak su, dar tencerede iki parmağa denk geliyor. Ölçüyü bardakla yapmaya başladığım gün lapa sorunum bitti.
Yanlış tane. Baldo ve osmancık aynı miktarda su içmez. Baldo daha iri, daha çok su çeker ve tane tane durur. Pilavlık osmancık daha ucuzdur ama gözünüzü ondan ayırmayın, kolay dağılır. Şehriye ise pirinç değil, hamur ürünü; onu pirinçle aynı anda tencereye attığınızda biri diri diğeri püre olur.
Acele. Ocaktan indirdikten sonraki dinlenme süresi, pişirme kadar önemli. Suyu çekmiş pilav hâlâ nemlidir; kapağın altına temiz bir bez koyup 10-15 dakika beklemek taneleri birbirinden ayırır. Bu adımı atlayınca kaşık pilavı ezer.
Hazırlık: Yıkama ve Dinlendirme
Pirinci soğuk suyla, suyu berraklaşana kadar yıkıyorum. Yıkamanın amacı yüzeydeki nişastayı almak; o nişasta kalırsa taneler birbirine yapışır. Sonra ılık, hafif tuzlu suda 20-30 dakika bekletiyorum. Bu bekletme taneyi biraz yumuşatır, böylece pişerken kırılmaz ve daha az su ister. Bulgurda yıkama gerekmez, sadece elekten geçirip tozunu alıyorum. Şehriyeyi ise hiç yıkamıyorum, kavurma aşamasında yağ ile temas etmesi gerekiyor.
Çeşitleri Yan Yana Koyunca
| Pilav | Tane / Su oranı | Pişme süresi | Zorluk | Ne ile iyi gider |
|---|---|---|---|---|
| Baldo pirinç pilavı | 1 bardak pirinç / 1,5 bardak sıcak su | 12-15 dk + 15 dk dinlenme | Orta | Etli yemekler, yoğurt |
| Şehriyeli pilav | 1 bardak pirinç + 2 yemek kaşığı şehriye / 1,5 bardak su | 12-15 dk + 10 dk dinlenme | Kolay | Tavuk sote, sulu sebze |
| Bulgur pilavı | 1 bardak bulgur / 2 bardak sıcak su veya et suyu | 15 dk + 10 dk dinlenme | Çok kolay | Köfte, cacık, mevsim salatası |
| Domatesli bulgur | 1 bardak bulgur / 1,5 bardak su + 1 rendelenmiş domates | 15-18 dk | Kolay | Turşu, ayran |
| İç pilav (kuş üzümlü, fıstıklı) | 1 bardak pirinç / 1,5 bardak et suyu | 15 dk + 15 dk dinlenme | Zor | Fırın tavuk, dolma harcı |
| Sebzeli pirinç pilavı | 1 bardak pirinç / 1,25 bardak su (sebze su verir) | 15 dk | Orta | Balık, ızgara |
Adım Adım: Şehriyeli Pilav
- Tencereye 2 yemek kaşığı tereyağı, 1 yemek kaşığı sıvı yağ koyup eritiyorum. Tereyağı tek başına yanar, sıvı yağ bunu engelliyor.
- Şehriyeyi ekleyip kısık ateşte karıştırarak kavuruyorum. Rengi kızarmış tost tonuna gelince duruyorum; koyulaşırsa acı tat bırakıyor.
- Süzülmüş pirinci ekliyorum, 2-3 dakika taneler şeffaflaşana kadar çeviriyorum.
- Sıcak suyu ve tuzu bir kerede döküyorum. Soğuk su tane yüzeyini şoklar, pişme dengesini bozar.
- Kaynayınca ateşi en kısığa alıp kapağı kapatıyorum. Bu aşamada karıştırmıyorum, kapağı kaldırıp bakmıyorum.
- Su çekilince ocaktan alıp kapak ile tencere arasına bez sıkıştırıyorum. 10 dakika sonra tahta kaşıkla, alttan yukarı doğru harmanlıyorum.
Adım Adım: Bulgur Pilavı
Bulgur benim için can kurtarıcı. Akşam eve yorgun geldiğimde 25 dakikada masaya oturuyorum. Yağda ince doğranmış soğanı pembeleştiriyorum, biber salçası ekleyip kokusu çıkana kadar kavuruyorum, sonra bulgur ve sıcak su. Bulgur pirinçten daha bağışlayıcı: yarım bardak fazla su koysanız da lapa olmuyor, sadece yumuşuyor. Kapağı kapatıp kısık ateşte 15 dakika, ardından dinlenme. İçine kuru nane ya da kuru soğan yerine yeşil soğan atmayı seviyorum.
Sık Yaptığım Hatalar
- Pilavı karıştırmak. Pişerken her karıştırma nişasta salgılatır. Ocaktan alana kadar kaşığı elime almıyorum.
- Yanlış tencere. İnce tabanlı tencere alttan yakar. Kalın tabanlı, kapağı sıkı oturan bir tencere pilav için en iyi yatırım; mutfak ekipmanı seçerken bunu ilk sıraya koyuyorum.
- Tuzu sonda eklemek. Tuz suyla birlikte girmezse tanenin içine işlemez, pilav dıştan tuzlu içten tatsız olur.
- Et suyunu ölçüsüz kullanm
© 2026 Tencere ve Bal